خواص شگفت انگیز دوغ شتر: نوشیدنی سلامتی از اعماق کویر
دوغ شتر، این نوشیدنی سنتی و ارزشمند، از دیرباز در فرهنگ برخی مناطق به عنوان یک نوشیدنی سلامتی شناخته شده است. در این مقاله، به بررسی جامع خواص درمانی و تغذیهای دوغ شتر خواهیم پرداخت و دلایل محبوبیت آن را در طب سنتی و مدرن بررسی خواهیم کرد. با ما همراه باشید تا با این نوشیدنی شگفتانگیز بیشتر آشنا شوید.
دوغ شتر چیست؟
دوغ شتر، محصول فرآوری شیر شتر است که از ترکیب شیر شتر، آب، نمک و گاهی اوقات مایه ترش تهیه میشود. این نوشیدنی بافتی غلیظتر از شیر دارد و طعم آن کمی ترش و شور است. دوغ شتر به دلیل خواص منحصر به فردی که دارد، در بسیاری از مناطق جهان به ویژه در کشورهای عربی و برخی مناطق آسیایی مصرف میشود.
ارزش غذایی دوغ شتر
دوغ شتر سرشار از مواد مغذی ضروری برای بدن است. این نوشیدنی حاوی مقادیر قابل توجهی پروتئین، ویتامینها (به ویژه ویتامینهای گروه B)، مواد معدنی (مانند کلسیم، آهن و پتاسیم) و آنتیاکسیدانها است. در مقایسه با شیر گاو، دوغ شتر چربی اشباع شده کمتری دارد و در عوض حاوی اسیدهای چرب غیراشباع بیشتری است که برای سلامت قلب مفید هستند.

| ماده مغذی | دوغ شتر | شیر گاو |
| پروتئین | بیشتر | کمتر |
| ویتامین C | بیشتر | کمتر |
| آهن | بیشتر | کمتر |
| کلسیم | بیشتر | کمتر |
| چربی اشباع شده | کمتر | بیشتر |
خواص درمانی دوغ شتر
- تقویت سیستم ایمنی: دوغ شتر حاوی آنتیبادیهای طبیعی است که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند و مقاومت بدن در برابر بیماریها را افزایش میدهد.
- سلامت دستگاه گوارش: مصرف منظم دوغ شتر به بهبود هضم، کاهش نفخ و درمان برخی مشکلات گوارشی مانند یبوست و اسهال کمک میکند.
- سلامت پوست و مو: آنتیاکسیدانهای موجود در دوغ شتر به مبارزه با رادیکالهای آزاد کمک کرده و از پیری زودرس پوست جلوگیری میکنند. همچنین، این نوشیدنی به تقویت موها و ناخنها کمک میکند.
- سلامت استخوانها: کلسیم موجود در دوغ شتر برای سلامت استخوانها و دندانها ضروری است و از پوکی استخوان پیشگیری میکند.
- کاهش قند خون: برخی مطالعات نشان میدهند که مصرف دوغ شتر میتواند به کاهش سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت کمک کند.
- سلامت قلب: اسیدهای چرب غیراشباع موجود در دوغ شتر به کاهش سطح کلسترول بد و افزایش کلسترول خوب کمک کرده و از بیماریهای قلبی عروقی پیشگیری میکنند.
دوغ شتر در طب سنتی
در طب سنتی، دوغ شتر به عنوان یک داروی طبیعی برای درمان بسیاری از بیماریها شناخته میشود. این نوشیدنی در طب سنتی ایران و سایر فرهنگها برای درمان بیماریهایی مانند تب، سرفه، آسم و مشکلات کبدی استفاده میشده است.
دوغ شتر و ورزش
دوغ شتر به دلیل داشتن پروتئین بالا و مواد معدنی ضروری، یک نوشیدنی ایدهآل برای ورزشکاران است. این نوشیدنی به ترمیم عضلات بعد از تمرین، افزایش انرژی و بهبود عملکرد ورزشی کمک میکند.
طرز تهیه دوغ شتر در خانه
تهیه دوغ شتر در خانه بسیار آسان است. تنها به شیر شتر، آب، نمک و مایه ترش نیاز دارید. مراحل تهیه دوغ شتر به شرح زیر است:
- شیر شتر را بجوشانید و سپس آن را خنک کنید.
- نمک و مایه ترش را به شیر اضافه کرده و به خوبی مخلوط کنید.
- مخلوط را در ظرفی دردار ریخته و به مدت چند ساعت در دمای محیط قرار دهید تا تخمیر شود.
- پس از گذشت چند ساعت، دوغ شتر آماده مصرف است.

دوغ شتر و خواص ضد میکروبی آن
یکی از ویژگیهای منحصر به فرد دوغ شتر، خواص ضد میکروبی آن است. مطالعات نشان دادهاند که دوغ شتر حاوی ترکیباتی است که میتوانند رشد باکتریها و ویروسها را مهار کنند. این خاصیت، دوغ شتر را به یک نوشیدنی مفید برای تقویت سیستم ایمنی بدن تبدیل کرده است.
دوغ شتر و کاهش وزن
برخی مطالعات نشان میدهند که مصرف دوغ شتر میتواند به کاهش وزن و کنترل اشتها کمک کند. پروتئین بالای موجود در دوغ شتر احساس سیری را افزایش داده و از پرخوری جلوگیری میکند. همچنین، اسیدهای چرب غیراشباع موجود در این نوشیدنی به تنظیم متابولیسم و افزایش چربیسوزی کمک میکنند.
دوغ شتر و سلامت روده
دوغ شتر حاوی پروبیوتیکهای طبیعی است که برای سلامت روده بسیار مفید هستند. پروبیوتیکها باکتریهای مفید روده هستند که به هضم غذا، تقویت سیستم ایمنی و تولید ویتامینهای گروه B کمک میکنند. مصرف منظم دوغ شتر میتواند به تعادل فلور روده کمک کرده و از مشکلات گوارشی مانند سندرم روده تحریکپذیر پیشگیری کند.
دوغ شتر و آلرژیها
برخی افراد به پروتئین شیر گاو آلرژی دارند. دوغ شتر به دلیل تفاوت در ساختار پروتئین، برای افرادی که به شیر گاو آلرژی دارند، میتواند یک جایگزین مناسب باشد. البته، قبل از مصرف دوغ شتر در صورت داشتن هرگونه حساسیت، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
دوغ شتر و زیبایی پوست
دوغ شتر به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و ضد التهابی، میتواند برای سلامت پوست مفید باشد. میتوانید از دوغ شتر به عنوان ماسک صورت استفاده کنید تا پوستی نرم و شاداب داشته باشید. همچنین، مصرف منظم دوغ شتر به کاهش جوش و آکنه کمک میکند.
دوغ شتر، نوشیدنی ارزشمندی است که خواص درمانی و تغذیهای فراوانی دارد. از تقویت سیستم ایمنی تا بهبود سلامت پوست و مو، دوغ شتر میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت و بهبود کیفیت زندگی ایفا کند. البته، قبل از مصرف هرگونه مکمل غذایی، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
نکات مهم:
- تازگی دوغ شتر: برای بهرهمندی از تمام خواص دوغ شتر، بهتر است از دوغ شتر تازه و طبیعی استفاده کنید.
- محدودیت مصرف: اگر به لاکتوز حساسیت دارید، بهتر است مصرف دوغ شتر را با احتیاط انجام دهید.
- مشورت با پزشک: قبل از مصرف دوغ شتر برای درمان هرگونه بیماری، با پزشک خود مشورت کنید.
در کل، دوغ شتر یک نوشیدنی طبیعی و سالم است که میتواند به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل مصرف شود.

دوغ شتر و زیبایی پوست و مو
دوغ شتر به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و ضد التهابی، میتواند برای سلامت پوست و مو بسیار مفید باشد. این نوشیدنی میتواند به کاهش جوش و آکنه، کاهش چین و چروک و افزایش درخشندگی پوست کمک کند. همچنین، مصرف منظم دوغ شتر باعث تقویت موها و جلوگیری از ریزش مو میشود.
ماسک صورت با دوغ شتر:
برای تهیه ماسک صورت با دوغ شتر، میتوانید یک قاشق غذاخوری دوغ شتر را با یک قاشق غذاخوری عسل مخلوط کرده و روی پوست خود بمالید. پس از 15 دقیقه، صورت خود را با آب ولرم بشویید.
دوغ شتر و کاهش وزن
برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف دوغ شتر میتواند به کاهش وزن و کنترل اشتها کمک کند. پروتئین بالای موجود در دوغ شتر احساس سیری را افزایش داده و از پرخوری جلوگیری میکند. همچنین، اسیدهای چرب غیراشباع موجود در این نوشیدنی به تنظیم متابولیسم و افزایش چربیسوزی کمک میکنند.
دوغ شتر و دیابت
دوغ شتر به دلیل داشتن شاخص گلیسمی پایین، میتواند برای افراد مبتلا به دیابت مفید باشد. این نوشیدنی به آرامی وارد جریان خون شده و باعث افزایش ناگهانی قند خون نمیشود. همچنین، برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف دوغ شتر میتواند به بهبود حساسیت به انسولین کمک کند.
دوغ شتر و سلامت قلب
دوغ شتر حاوی پتاسیم بالایی است که به تنظیم فشار خون کمک میکند. همچنین، اسیدهای چرب غیراشباع موجود در این نوشیدنی به کاهش سطح کلسترول بد و افزایش کلسترول خوب کمک کرده و از بیماریهای قلبی عروقی پیشگیری میکنند.
دوغ شتر و کودکان
دوغ شتر به دلیل داشتن مواد مغذی فراوان، میتواند یک نوشیدنی مناسب برای کودکان باشد. البته، بهتر است قبل از دادن دوغ شتر به کودکان، با پزشک مشورت کنید.
نکات مهم در مصرف دوغ شتر
- تازگی: برای بهرهمندی از تمام خواص دوغ شتر، بهتر است از دوغ شتر تازه و طبیعی استفاده کنید.
- حساسیت: اگر به لاکتوز حساسیت دارید، بهتر است مصرف دوغ شتر را با احتیاط انجام دهید.
- مشورت با پزشک: قبل از مصرف دوغ شتر برای درمان هرگونه بیماری، با پزشک خود مشورت کنید.
- میزان مصرف: مصرف بیش از حد دوغ شتر میتواند باعث نفخ و دل درد شود.
خواص دوغ شتر : دوغ گاو ابتدا شیر گاو را توسط یک محرک بیرونی تبدیل به ماست میکنند و بعد ماست بدست آمده پس از رقیق کردن تبدیل به دوغ میکنند ولی این فرآيند در شیر شتر بدين ترتيب است که ماده محرک از خود شیر شتر تهیه میشود و پس از آن با هر بار اضافه کردن شیر به آن ماده پس از چند ساعت بدون کم یا زیاد کردن مادهای به شیر مایعی بدست میآید که به لحاظ ساختار همانند شیر است اما به دلیل اینکه طعم آن شباهت زیادی به دوغ دارد به آن دوغ گفته میشود. ماندگاری این نوع دوغ بدون اضافه کردن مواد نگهدارنده تا دو ماه افزایش مییابد.
از خواص بارز دوغ شتر میتوان به انرژیزا بودن و خاصیت لاغرکنندگی آن اشاره نمود. به دلیل دارا بودن مقادیر زیادی پروتیین های شبیه انسولین باعث کنترل قند خون در افراد دیابتی می شود تقویت کننده دستگاه تنفسی و جلوگیری از اثرات مخرب آلودگی هوا بر سیستم تنفسی دارای خاصیت ضدباکتری و ضد میکروبی ترمیم کننده قطعی مفاصل و استخوانها به دلیل وجود مقادیر بسیار زیادی از کلسیم و آهن در آن و از بین برنده کم خونی و فقر آهن می باشد.
منبع غنی اسیدفولیک، ،منیزیم،کلسیم،املاح طبیعی و ویتامین ها به خصوص ویتامین ث به دلیل داشتن مقادیر بسیار زیادی نیاسین بسیار مفید برای سلامت پوست می باشد . برخی دیگر از خواص معجزه آسای دوغ شتر عبارت است از: * طبیعت گرم و داشتن خاصیت دارویی طبیعی * داشتن چربی غیر اشباع بامولکولهای ریز و جذب بهتر در بدن * ضد آسم و تنگی نفس * کمک به درمان دیابت * خاصیت ضد سرطانی * ضد یبوست و بیماریهای مربوط به روده * لاکتوز طبیعی و پایین و ضد آلرژیک * مفید برای تنظیم قند خون * رفع کننده گرفتگی کبد * ملین بسیار قوی * درمان بواسیر* بیماری های طحال * ترمیم زخمهای دستگاه گوارش* سل* یرقان می توان اشاره کرد،یک لیوان شیر یا دوغ شتر یک وعده غذایی کامل نیز می باشد.
شیر و دوغ شتر حاوی پروتئین های مشابه انسولین است که اثری مانند آن داشته ، اما پایدار تر است و بدین ترتیب این پروتئین ها به جریان خون راه یافته و تاثیر مثبتی بر متابولیسم و کنترل قند خون دارد. (دارویی بسیار ارزان و مفید برای دیابتی ها) . شیر و دوغ شتر خاصیت ضد التهابی بر بتاسلولهای پانکراس (لوز المعده) داشته و ساخت انسولین را تحریک می کند. این شیر و دوغ حاوی لاکتوز بسیار کمتری از شیر گاو بوده و بدون هیچ مقاومتی در معده گوارش می شود. این شیر و دوغ حاوی مقادیر قابل توجهی از پروتئین های محرک و ضد التهاب است که برای بیماریهای معده و روده بسیار مفید هستند. پروبیوتیک های موجود در شیر و دوغ شتر نیز باکتریهای مفید روده را تقویت کرده و سلامتی آنها را تضمین می کند.
ویتامین ها و مواد معدنی از جمله کلسیم بالای موجود در شیر و دوغ شتر تاثیر بسزایی در دردهای مفاصل، افزایش قد، استحکام استخوان ها، ناخن ها، مو و دندان ها دارد. این شیر بهترین انتخاب در رژیم غذایی مادران باردار است.آثار مفید شیر و دوغ شتر را بر روی بیمارانی که مبتلا به ضعف سیستم ایمنی،هپاتیت، پروستات، رماتیسم و بیماریهای مربوط به کهولت سن هستند تایید میکند ،از خواص بارز شیر و دوغ شتر میتوان به انرژی زا بودن و خاصیت لاغر کنندگی آن اشاره نمود . از اینرو با مصرف مداوم ،میتوان از تجمع چربی ها در بدن پیشگیری کرد. از دیگر خواص آن میتوان به درمان قطعی قند خون و فشار خون و درمان پوکی استخوان ، درمان یبوست، درمان فقرآهن ، تقویت مفاصل و درمان بیماری های تنفسی ،درمان کبد چرب و تقویت قوای جنسی اشاره کرد.
مقایسه دوغ شتر با شیر گاو
شیر و دوغ شتر کمتر از ۳ درصد چربی دارد که در مقایسه با چربی بالای ۳ درصدی شیر گاو به میزان بسیار قابل توجهی پایین تر است.از طرفی میزان چربی های مفید برای بدن که از نوع اسید های چرب غیر اشباع میباشد نیز در مقایسه با شیر گاو بسیار بالاتر است.نوشیدن ۲ لیوان شیر یا دوغ شتر در روزبیشتر ویتامین های مورد نیاز بدن را تامین میکند . ویتامین هایی از قبیل B12 – B6 – B2 – B1 و ویتامین A و ویتامین C بسیار بالا را داراست. نوشیدن دو لیوان دوغ شتر آسایش در روز علاوه بر تامین 80 تا 90% نیازهای ویتامینی و غذایی بدن ، یک وعده غذایی کامل و رژیمی برای افراد چاق می باشد.
مصرف یک لیوان دوغ شتر برابر است با 7 عدد ماهی ساردین +1 عدد تخم مرغ بزرگ + 100 گرم کلم بروکلی +1 کف دست نان سبوس دار +1 عدد موز بزرگ